Derleme Haber: Cahit Akman
- AKP, 1 Kasım seçimlerindeki oylarını koruyamadı.
- Referandumda İl merkezi, Çaycuma, Kilimli ve Gökçebey’de seçmen hayır oyu verdi. Referandum oylamasına MHP yeterli destek vermemiş.
- AKP ve MHP’nin tek adaylı kongre süreçleri ile referandum stratejileri oy kaybettirdi.
- AKP Ereğli merkezde farklı kaybederken köyler açığı kapattı. Alaplı merkezde az farkla kaybederken köylerin desteğiyle hayır oy yüzdesiyle il birincisi oldu.
Referandum sonucu kentler ve köylerde bloklaştı.
Ereğli (S Rota Haber)- Anayasa değişikliği yapılarak başkanlık sistemine geçişin oylandığı 16 Nisan Referandum oylaması geçici sonuç itibariyle YSK’nın kararıyla şaibe şüphelerine yol açmasına karşın Zonguldak oylamasının sonucu ise siyasi partilere net bir uyarı verdi.
Referandum oylamasının kent merkezleri ve kırsal kesimdeki geçici sonuçları iktidar partisinin izlediği politikalar, propaganda stratejileri kent merkezlerinde ve köylerde seçmeni bloklaştırdı. Seçmenin 7 Haziran’da yapılan genel seçimlerdeki uyarısının ardından 1 Kasım’daki yenileme seçimleri sonuçları ile referandum oylamasında evet ve hayır’a dönüşen oy desteklemeleri özellikle AKP ve MHP açısından oy kaybına yolaçtı. Bunda AKP’nin tek adayla ilçe ve il kongrelerini yapmaları, MHP’nin Kurultay sürecindeki ihraçlar ile referandum sürecinde teşkilatlardaki istifalar tavan-taban ayrışmasının sandığa yansıması olarak görüldü.Seçmenin parlamento dışı partiler ve CHP’nin yeraldığı kanadı desteklemesi Zonguldak’da 186 bin 196 evet’e karşılık 4 bin 920 oyluk fark 191 bin 117 hayır oyu ile sonuçlandı.
Zonguldak’da 447 bin 774 seçmenden 386 bin 96’sı sandıkta oy kullandı. Bu referandumda 61 bin 678 seçmen sandığa gitmezken 1 kasım’da 62 bin 417, 7 Haziran’da ise 62 bin 275 seçmen sandığa gitmedi. Seçmen sayıları ve kullanılan oylara ayrıştırılınca sandığa gitmeyen seçmen sayısı ile Ereğli 14 bin 193, merkez ilçe13 bin 906, Çaycuma 9 bin 118, Devrek 8 bin 183, Kozlu 4 bin 995, Kilimli 4 bin 214, Alaplı 3 bin 346 ve Gökçebey 2 bin 149 şeklinde sıralanır. Bunlar kayıtların güncellenmemesi, ölüm, hastalık, göç il dışına nakiller veya diğer nedenler olabilir. Bir milletvekili seçilecek sayıdaki bu rakamların ayrıntılı gerekçelerini siyasi partilerin teşkilat çalışmaları verilerinden samutlaşır..
Referandum oylamasını 1 Kasım 2015 genel yenileme seçimlerine göre değerlendirilince AKP-MHP oyları toplamı 191.087+36.473= 227.560 oy yapıyor. Zonguldak’da evet oylarının toplamı 186.197. Buna göre AKP 1 Kasım’daki oylarına ulaşamadığı gibi referandum çalışmalarında sahada görünmeyen MHP’den yeterli desteği alamamış. MHP 7 Haziran’da 62 bin 310 oy alırken 1 Kasım’da 36 bin 473 oy almıştı. Hayır kanadına baktığımızda 1 Kasım’da CHP:138 bin 393, SP:5 bin 316, HDP 2 bin 922,DSP: bin 108, DP: bin 189, HKP: bin 65 oy almıştı..Zonguldak’da 191 bin 117 hayır oylarının içinde CHP’nin 1 kasım’da aldığı oylar dikkate alınarak SP’nin oyları hariç 47 bin 408 oy artışını AKP ve MHP yöneticileri çok ciddi değerlendirmeliler. 7 Haziran genel seçimleri öncesine uzandığımızda AKP ve MHP’nin oy dalgalanmaları kayıpları referandum oylamasına yansımış.AKP’nin ilçe kongrelerinde emir-komuta yöntemiyle tek adayla ilçe ve il kongrelerini yapması, partiiçi muhalif grubun kongreyi kazanmasına karşın istifa baskıları ya da görevden alınmalar, MHP’de ise kurultayın ertelenmesi, ihraçlar, il veya ilçe teşkilatlarının görevden alınması, feshedilmelerinin tabanda yarattığı kopukluklarda aranmalı.
İl merkezi ve ilçelerde 1 Kasım seçimleri ile referandum sonuçlarını değerlendirdiğimizde kent merkezleri ve köylerdeki seçmen tercihleri oy dalgalanmalarını yansıtıyor. İl merkezi, Alaplı (şehiriçi), Çaycuma, Ereğli,(şehiriçi),Kilimli ve Gökçebey’de hayır oyları önde çıktı.Devrek ve Kozlu’da evet önde. Alaplı kırsal kesim oylarıyla kent içindeki açığı kapattığı gibi evet oy yüzdesiyle il birincisi oldu. Ereğli’de şehir içinde 31 mahallenin 15’inde hayır çıktı. Şehir merkezinde 40 bin 204 hayır’a karşı 34 bin 226 evet’i köylerin oy desteğiyle evet’e dönüştü.Ereğli’de 55 bin 213 hayır’a karşı 435 oy farkıyla 55 bin 648 evet oyunu kutladı.127 bin 924 seçmenli Ereğli’de 14 bin 194 seçmen sandığa gitmedi.Yerel seçimde 30 bin 139 oy ile Belediye başkanlığını kazanan AKP, referandumda 16 mahallede 33 bin 46 hayır’a karşı 19 bin 894 evet alabildi. 116 mahallede 13 bin 475 evet çıkarken bu mahallelerde 10 bin 166 hayır çıktı. Seçmen 31 mahallede 42 bin 212 hayır’a karşı 33 bin 369 hayır oyu ile yerel yönetimlere karşı puanını verirken bunda Beşlediye yönetimi ile ilçe teşkilatının iç çekişmeler gerçeği görülür. Alaplı’da şehir merkezinde 6 bin 544 hayır’a karşı 5 bin 752 hayır çıktı. Köylerde ise 10 bin 786 evet’e karşılık 5 bin 304 hayır çıkınca toplamda 16 bin 538 evet’e karşı 11 bin 848 oy çıkınca AKP’liler Hükümet caddesindeki seçim bürosu önünde başarılarını havai fişeklerle kutladılar. Zonguldak’da referandum oylamasına etken olan partilerin 7 Haziran, 1 Kasım genel seçimleri ile referandum oylaması sonuçları şöyle:
AKP CHP MHP SP 16 Nisan Referandum
-------- -------- -------- ------- ----------------------------
7 haz. Merkez 24.586 32.284 13.574 2.702
1 Kas “ 31.959 31.496 8.238 1.281 (E-32.050 H-44.167)
7 haz. Alaplı 13.628 8.177 4.745 708
1 kas. “ 16.915 7.861 2.302 308 (E-16.538 H-11.848)
7 haz. Çaycuma 21.348 27.188 8.098 1.190
1 kas. “ 28.743 23.929 4.903 946 (E- 29.765 H-30.693)
7 haz. Devrek 16.595 11.610 5.099 1.623
1 kas. “ 20.578 10.560 2.971 670 ( E- 20.862 H-15.031)
7 haz. Gökçebey 5.080 6.092 1.727 484
1 kas. “ 6.871 5.413 976 233 (E- 6.474 H- 7.147)
7 haz. Ereğli 42.567 40.521 19.258 2.195
1 kas. “ 55.747 38.543 10.529 730 (E- 55.648 H-55.213)
7 haz. Kilimli 7.550 10.782 4.051 1.149
1 kas. “ 9.965 10.121 2.810 536 (E-10.273 H-13.248)
7 haz. Kozlu 10.975 9.508 4.938 1.309
1 kas. “ 14.483 8.772 3.007 522 (E-14.587 H-13.770)
----
